Lợi danh & Tình nghĩa

Lão tử tuy nghèo khổ, có khi phải đói khát nhưng lại là một bậc hiền
nhân của nước Trịnh. Vua Trịnh sai người chở đến cho Liệt Tử mấy chục xe
thóc, ông chắp tay bái dài không nhận. Bà vợ Liệt Tử đấm ngực than, ông
bảo:
– Vua mà thương ta không do chỗ thâm tình mà nhờ người mách
lẻo. Vì thế mà ta không nhận lộc. Vả chăng nếu chịu bổng lộc của người
gặp lúc người hoạn nạn mà mình không liều chết để giúp kẻ vô đạo thì thuộc
loại bất nhân. Vì vậy mà ta không nhận. Thôi! Má bầy trẻ đừng có làm
phiền ta nữa. Lời bàn
Kiếm được chút đỉnh lợi danh không phải là chuyện dễ. Ðược lợi thì
mất danh, có danh thì hết lợi.

—o0o—
TÌNH NGHĨA 

Xưa, nước Tề đem quân đi đánh nước Lỗ. Vừa đến biên giới, quân Tề
thấy một người đàn bà nước Lỗ tay bồng tay dắt hai đứa bé đi lánh nạn.
Tướng quân giặc kéo đến, người thiếu phụ vội bỏ đứa bé đang bồng trên
tay xuống, bế đứa kia chạy trốn. Ðứa bé bị bỏ rơi chạy theo kêu khóc, người
thiếu phụ vẫn không ngoảnh lại.
Tướng quân nước Tề cho bắt người thiếu phụ lại hỏi:
– Ðứa bé chị đang bế là con ai? Ðứa chạy theo là con ai?
Thiếu phụ thưa:
– Ðứa tôi bế là con người anh tôi, đứa tôi bỏ lại là con ruột tôi. Sức
tôi không thể nào bảo toàn cả hai đứa nên đành bỏ nó lại.
Tướng giặc ngạc nhiên hỏi:
– Phụ tử tình thâm, sao chị nỡ bỏ con mình để giữ lấy con của
người?
Thiếu phụ đáp:
– Con tôi là tình riêng, con anh tôi là nghĩa công… Bỏ con đẻ tuy
đau lòng quặn ruột thật, nhưng tôi không thể “bất nghĩa” mà sống được… Và
con tôi, có lẽ cũng không muốn có một người mẹ vô nghĩa như thế.
Tướng quân nước Tề bèn tâu với vua xin bãi binh. Vì một người đàn bà
ở vùng biên địa còn giữ gìn được như thế huống là các hàng sĩ phu. Vua Tề
đồng ý.
Vua nước Lỗ biết chuyện, thưởng cho thiếu phụ 100 tấm lụa và phong
cho hai chữ: “Nghĩa Cô”

Ns Như Thủy